• info@noavaranedanesh.com

  • تماس با ما:02142881200

  • زمان :شنبه-پنجشنبه 9-19:00

فارماکولوژی

 

 

فارماکولوژی : جناب آقای دکتر فکری نژاد 

 

- بیمار جوانی است ۳۰ ساله که به علت تضعیف سیستم ایمنی دچار عفونت قارچی شده و در بیمارستان تحت درمان دارویی با آمفوتریسین B قرار دارد؛ مصرف داروی فوق ممکن است منجر به بروز کدامیک از آثار زیر در بیمارشود؟

الف) نارسایی کلیوی                                                            ب) افزایش فشارخون

ج) پان سیتوپنی                                                                د) كاندیدیاز دهانی

گزینه الف صحیح است

پاسخ:

عوارض آمفوتریسین B

  • عوارض ناشی از انفوزيون: تب، لرز، اسپاسم عضلانی، استفراغ و کاهش فشارخون (شوک) دیده می شود. با کاهش سرعت انفوزیون و نیز تجویز آنتی هیستامین ها، تب برها، مپریدین و گلوکوکورتیکوئیدها می توان این عوارض را کاهش داد.
  • عوارض وابسته به دوز: آمفوتریسین B با کاهش فیلتراسیون گلومرولی موجب اسیدوزتوبرلر کلیوی (RTA) و دفع پتاسیم و منیزیم می شود. آنمی به علت کاهش تولید اریتروپویتین عارضه دیگر آمفوتریسین B است.

نکته: استفاده همزمان آمفوتریسین B همراه با فلوستیوزین امکان کاهش دوز آمفوتریسین B به همراه عوارض کمتر را فراهم می نماید

نکته: اشکال لیپوزومی آمفوتریسین به دلیل کمتر بودن میزان اتصال دارو به سلول های کلیه، عوارض نفروتوکسیک کمتری دارند.

  • عوارض نورولوژیک: تزریق داخل نخاعی ممکن است سبب تشنج و تخریب عصبی شود.

- کدام گزینه در مورد داروی بوپروپیون غلط است؟

الف) در ترک اعتیاد به سیگار مؤثر است.

ب) آستانه تشنج را کم می کند.

ج) از عوارض شاخص آن خواب آلودگی می باشد.

د) مهارکننده CYP2D6 می باشد.

گزینه ج صحیح است

پاسخ:

1- بوپروپیون نه تنها موجب خواب آلودگی (Sedation) نمی شود بلکه محرک CNS است (نکته اصلی سئوال).

۲- در افرادی که س عی در ترک نیکوتین دارند، از بوپرویژن استناده می شود.

۳- در بین داروی ضد افسردگی، بوپروپیون کمترین اثر و عوارض جانبی را بر فعالیت جنسی دارد. بوپروپیون در ترک وابستگی به نیکوتین (سیگار) نيز به کار برده می شود.

- در درمان هیپوگلیسمی ناشی از کدام دارو نباید از سوکروز برای افزایش قند خون فرد استفاده کرد؟

الف) متفورمین

ب) گلی بن کلامید

ج) آكاربوز

د) پیوگليتازون

گزینه ج صحیح است

پاسخ:

اگر در بیماری که تحت درمان با مشارکننده های آلفا گلوکوزیداز رآکاربوز)، هیپوگلیسمی ایجاد شود باید از گلوکزخوراکی (دکستروز) استفاده کرد و نه از سوکروز.

- مصرف کدامیک از داروهای کاهش دهنده چربی خون در دوران حاملگی برای جنین عوارض خطرناکی دارد؟

الف) نیاسین

ب) کلستیرامین

ج) ازتیمیب

د) پراواستاتین

گزینه د صحیح است

پاسخ:‌

  • عوارض استاتین ها: دو عارضه اصلی استاتین ها (مهارکننده های HMG - CoA ردوکتاز) عبارتند از:

١- هپاتوتوکسیسیته: که در ابتدا با بالا رفتن مختصر آمینوترانسفرازها مشخص می گردد ولی آسیب کبدی وجود ندارد. به همین دلیل این بیماران می بایست قبل از استفاده از این داروها و سپس به صورت منظم، تحت آزمایشات کبدی (AST و ALT) قرار گیرند. با درد دارد

۲- میوپاتی: افزایش CPK، درد شدید عضلانی و حتی رابدوميوليز از تظاهرات میوپاتی هستند.

نکته: مصرف استاتین ها (مهارکننده های HMG- CoA ردوکتاز در حاملگی کنتراندیکه است. استاتین ها به علت ریسک مالفورماسیون های جنینی نباید در دوران حاملگی مصرف شوند.

- کدام یک از سفالوسپورین‌های زیر در بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی متوسط نیازی به تعدیل دوز ندارد(Clcr approx 50 ml/min)

الف) Ceftriaxone                                                          ب) Cefazolin

ج) Cephalexin                                                             د) Cefepime

گزینه «الف» صحیح است.

پاسخ:

  • راه اصلی دفع سفالوسپورین‌های حاوی زنجیره‌های جانبی، کلیوی می‌باشد، ولی می‌توانند تحت متابولیسم کبدی نیز قرار گیرند.
  • سفوپرازون و سفتریاکسون عمدتاً از طریق صفرا دفع می‌شوند(نکته سوال).

- کدام یک از داروهای ضد فشار خون زیر پاسخ‌های جبرانی کمتری را به دنبال دارد؟

الف) مینوکسیدیل                                                           ب) متوپرولول

ج) پرازوسین                                                                 د) α – میتل دوپا

گزینه «ب» صحیح است

پاسخ:

با تجویز داروهای ضد فشارخون، پاسخ‌های جبرانی به صورت رفلکس بارورسپتور و ترشح رنین دیده می‌شود. در صورت تجویز رزرپین و بتابلوکرها، تاکیکاردی جبرانی حداقل خواهدبود(نکته سوال). همچنین در صورت تجویز دیورتیک و آنتاگونیست‌های آنژیوتانسین، پاسخ جبرانی به صورت احتباس آب و نمک حداقل خواهدبود.

- کدامیک از داروهای ضد صرع فعالیت آنزیم‌های متابولیزه کننده کبدی را مهار می‌کند؟

الف) فنی توئین                                                              ب) فنوباربیتال

ج) کاربامازپین                                                               د) سدیم والپروات

گزینه «د» صحیح است.

پاسخ:

  • عوارض جانبی والپروئیک اسید، عبارتند از: خواب‌‌آلودگی، تهوع، ترمور، ریزش مو، افزایش وزن، هپاتوتوکسیسیته (در کودکان)، مهار متابولیسم کبدی داروها (نکته سوال).
  • اسیدوالپروئیک، هپاتوکسیسیته کشنده دارد. این عارضه در کودکان کمتر از 2 سال و بیمارانی که از چند داروی ضدتشنج استفاده می‌کنند، بیشتر است.
  • مصرف اسید والپروئیک در دوران حاملگی ممنوع است، چرا که تراتوژن بوده و موجب نقایص لوله عصبی می‌شود.

- طولانی شدن فاصله QT عارضه کدام دسته از آنتی‌بیوتیک‌ها می‌باشد؟

الف) ماکرولیدها                                                              ب) سفالوسپورین‌ها

ج) فلوروکینولون‌ها                                                          د) سولفونامیدها

گزینه «ج» صحیح است

پاسخ:

  • مصرف فلوروکینولون‌ها در کودکان و زنان حامله توصیه نمی‌شود زیرا خطر بروز اختلالات غضروفی وجود دارد.
  • فلوروکینولون‌ها غلظت پلاسمایی تئوفیلین را افزایش می‌دهند.
  • فلوروکینولون‌های جدید مانند جمی‌فلوکساسین، لووفلوکساسین و موکسی فوکساسین، فاصله QT را طولانی می‌کنند. این داروها را نباید در افرادی که QT طولانی دارند و یا بیمارانی که داروهای ضد آریتمی کلاس III و IA استفاده می‌کنند، تجویز کرد.

- کدامیک از داروهای زیر با مهار همزمان دو نوع گیرنده آلفا و بتای آدرنرژیک می‌تواند موجب کاهش فشارخون شود؟

الف) Labetalol                                                             ب) Nifedipin

ج) Prazosin                                                                 د) Losartan

گزینه «الف» صحیح است.

پاسخ:

  • لابتالول هم α و هم b بلوکر است ( بلوکر). این دارو در هیپرتانسیون و اورژانس‌های فشارخون به کار برده می‌شود. لابتالول به صورت وریدی مصرف می‌شود.
  • پرازوسین، α1 بلوکر انتخابی است که در درمان هیپرتانسین و BPH استفاده می‌شود.
  • لوزارتان، بلوک‌کننده رسپتور آنژیوتانسین II است.

نیفیدیپین یک کلسیم بلوکر دی هیدروپیریدینی می‌باشد.

- در بیماری که از وراپامیل جهت کاهش فشارخون استفاده می نماید، عارضه يبوست ایجاد گردیده است؛ کدامیک از داروهای ملین زیر را توصیه میکنید؟

الف) هیدروکسید آلومینیوم

ب) دیفن اکسیلات

ج) هیدروکسید منیزیوم

د) رانیتیدین

گزینه ج صحیح است

پاسخ:

مکانیسم های اصلی داروهای ملین

§          Bulk froming

پسیلیوم، متیل سلولز، پلی کاربوفیل

§          نرم کننده های مدفوع

Docusate، گلیسیرین، روغن معدنی

§          اسموتیک

اکسید منیزیوم، سوربیتول ، لاکتولوز، سیترات منیزیوم، فسفات سدیم، پلی اتیلن گلیکول

§          محرک ها

 Alor، Senna، Cascara روغن کرچک،بیزاکودیل

§          فعال کننده کانال کلر

لوبی پرستون

§          آنتاگونیست رسپتور اپیوئیدی

متیل نالتروکسان، Alvimopan

 

توجه: هیدروکسید آلومینیوم و دیفن آکسیلات موجب يبوست می شوند.

توجه: هیدروکسید منیزیوم یک ملین قوی است در حالی که هیدرواکسید آلومینیوم یک داروی یبوست زا می باشد.

  • عوارض کلسیم بلوکرها: کلسیم بلوکرها موجب يبوست، ادم قدام تیبیا، تهوع، فلاشینگ، سرگیجه (Dizziness) و منگی می گردند. عوارض جدی تر عبارتند از: نارسایی احتقانی قلب ، بلوک دهلیزی - بطنی، افت عملکرد گره سینوسی. این عوارض در وراپامیل شایعتر از دهیدروپیریدین ها است.

 

- تجویزکدام از داروهای زیر برای جلوگیری از بروز افسردگی در بیماران با اختلالات دوقطبی (مانیک دپرسیو) مناسب است؟

الف) تری فلوئوپرازین

ب) لاموتریژین

ج) آلپرازولام

د) گاباپنتین

گزینه ب صحیح است

پاسخ:

1- مرحله مانیای اختلال دوقطبی را میتوان به کمک داروهای آنتی سایکوتیک مثل اولانزاپین و کوئتیاپین به صورت منوتراپی درمان کرد.

۲- اسید والپروئیک در درمان مانیا اثری معادل با لیتیوم دارد و هم اکنون در بیماری حاد به عنوان انتخاب اول از آن استفاده می شود. در بیمارانی که مقاوم به لیتیوم هستند هم اسید والپروئیک مؤثر می باشد. همچنین در ترکیب با لیتیوم نیز به کار برده می شود.

۳- داروهای ضد تشنج مثل کاربازماپین و لاموتریژین در مانیای حاد و برای پروفیلاکسی در مرحله افسردگی به کار برده می شوند (نکته اصلی سئوال).

- کدام از داروهای زیر از طریق افزایش قدرت انقباضی دیافراگم موجب بهبود عملکرد ریوی در بیماران مبتلا به COPD می شود؟

الف) سالبوتامول

ب) تئوفیلین

 ج) فلوتیکازون

د) ایپراتروپیوم

گزینه ب صحیح است

پاسخ:

  • متیل گزانتین: تئوفیلین تنها متیلگزانتین مصرفی در آسم است. تئوفیلین از راه خوراکی فعال است و انواع آهسته رهش آنها نیز وجود دارند و توسط P450 کبدی متابولیزه می شود.
  • اثرات: برونکودیلاتاسیون، مهمترین اثر درمانی تئوفیلین در آسم است. افزایش قدرت انقباض دیافراگم نیز دیده شده است (نکته اصلی سئوال).
  • عوارض: دیسترس گوارشی، ترمور و بی خوابی عوارض جانبی تئوفیلین می باشند. مصرف زیاد دارو سبب تهوع شدید، استفراغ، هیپوتانسیون، آریتمی قلبی و تشنج می شود. مقادیر سمی تئوفیلین به علت ایجاد آریتمی وتشنج کشنده است.

نکته ای بسیارمهم: بتابلوکرها، آنتیدوت مسمومیت باتئوفیلین هستند.

نکته: سایمتیدین، فلوروکینولون ها، آب گریپ فورت، ماکرولیدها، ایزونیازید و زیلوتن موجب مهار متابولیسم کبدی تئوفیلین می گردند.

  • مکانیسم اثر: متیل گزانتین ها، فسفودی استراز را مهار میکنند.

- کدامیک از بنزودیازنین‌های زیر فاقد متابولیت فعال بوده و بنابراین کمتر باعث خواب‌آلودگی در طی روز می‌شود؟

الف) Chordiazepoxide                                                   ب) Alprazolam

ج) Clonazepam                                                           د) Oxazepam

گزینه «د» صحیح است.

پاسخ:

تعداید از بنزودیازپین‌ها به طور اولیه به متابلویت‌های فعال با نیمه‌عمر طولانی تبدیل می‌شوند. پس از گذشت چند روز درمان با دیازپام و فلورازپام تجمع متابولیت‌های فعال موجب خواب‌آلودگی شدید می‌شود. لورازپام و اگزازپام متابولیت فعال ایجاد نمی‌کنند.

- مکانیسم اثر کدام داروی پرولینتیک زیر از طریق مهار گیرنده‌های دوپامینی می‌باشد؟

الف) Erthromycin                                                         ب) Domperidone

ج) Bethanechol                                                           د) Tagaserod

گزینه «ب» صحیح است.

پاسخ:

داروهای پروکینتیک:

این داروها موجب افزایش قدرت تحرک دستگاه گوارش فوقانی می‌شوند. از این داروها در درمان گاستروپارزی و تأخیر تخلیه معده بعداز جراحی استفاده می‌شوند. همچنین این داروها با افزایش فشار اسفنکتر تحتانی مری، در بیماران مبتلا به GERD به کار برده می‌شوند. داروهای این گروه عبارتند از:

  • آنتاگونیست‌های رسپتور دوپامینی D2: متوکلوپرامید و دومپریدون در این گروه قرار دارند. این گروه باعث تحریک بیشتر سیستم گوارشی می‌شوند. داروهای این گروه با سرکوب رسپتور دوپامینی در پیشگیری از تهوع ناشی از داروهای بیهوشی در حین جراحی و یا تهوع ناشی از شیمی‌درمانی مفید هستند.

توجه: مصرف طولانی مدت متوکلوپرامید موجب علائم پارکینسونیسم، عوارض اکستراپیرامیدال و هیپرپرولاکتینمی می‌شود.

نکته: دومپریدون چون از سد خونی ـ مغزی عبور نمی‌کند، عوارض توکسیسیته CNS کمتری دارد.

  • اریترومایسین: اگر چه آنتی‌بیوتیک است ولی با تحریک رسپتورهای موتیلین، تحرک دستگه گوارش را بالا می‌برد. اریترومایسین در بعضی از موارد گاستروپارزی مفید می‌باشد.
  • آگونیست‌های کولینومیمتیک: مانند بتانکول در گذشته در درمان رفلاکس معده به مری و پارزی معده به کار برده می‌شد ولی هم اکنون کمتر استفاده می‌شود.
  • مهارکننده استیل کولین استراز: نئوستیگمین در درمان بیماران بستری به دلیل دیلاتاسیون شدید و حاد شکمی به کاربرده می‌شود.

- مصرف طولانی مدت کدامیک از داروهای ضد دیابت خوراکی، خطر شکستگی‌های استخوان را در زنان افزایش می‌دهد؟

الف) Pioglitazone                                                          ب) Metformin

ج) Acarbose                                                               د) Sitagliptin

گزینه «الف» صحیح است

پاسخ:

  • خانم‌هایی که تیازیولیدین دیون‌ها را مصرف می‌کنند، دچار افزایش خطر شکستگی استخوان می‌شوند.
  • تیازولیدین دیون‌هاف رسپتور PPAP-g را فعال می‌نمایند.
  • تیازولیدین دیون‌ها شامل دو داروی زیر هستند:

الف) روزیگلیتازون

ب) پیوگلیتازون

  • تیازولیدین دیون‌ها می‌توانند سبب احتباس مایع شوند که خود را به صورت آنمی خفیف و ادم نشان داده و ریسک نارسایی قلب را افزایش می‌دهد(100% امتحانی).
  • روزیگلیتازون ریسک انفارکتوس میوکارد را بالا می‌برد(100% امتحانی).

- کدامیک از آنتاگونیست‌های گیرنده‌های سرونونینی (5HT2) به عنوان خواب‌آور به کار می‌رود؟

الف) بوپروپیون                                                              ب) ونلافاکسین

ج) سیتالوپرام                                                                 د) ترازودون

گزینه «د» صحیح است.

پاسخ:

  • میرتازاپین و ترازودون موجب خواب‌آلودگی می‌شوند.
  • ترازودون بسیار سداتیو است و می‌تواند سبب پریاپیسم شده که به جراحی نیاز دارد.
  • ترازودون و نفازودون، آنتاگونیست رسپتور 5-HT2 هستند.

- در صورت مصرف همزمان با نیترات‌ها، سیلدنافیل دارویی است که:

الف) با مهار آنزیم گوانیل سیکلاز، یک اثر آنتاگونیستی با نیترات‌ها دارد.

ب) با مهار آنزیم فسفو دی‌استراز، موجب تشدید هیپوتانسیون ناشی از نیترات‌ها می‌شود.

ج) با مهار آنزیم فسفو دی‌استراز و کاهش غلظت GMP، اثر آنتاکونیستی با نیترات‌ها دارد.

د) با تحریک گوانیل سیلاز، موجب افزایش نعوظ و کاهش فشار خون می‌شود.

گزینه «ب» صحیح است.

پاسخ:

نیترات‌های با سیلدانافیل که در درمان اختلالات نعوظی به کار برده می‌شود،تداخل دارند. این داروها یک ایزوفرم فسفودی استراز (PDES) که cGMP رادر عضلات صاف متابولیزه می‌کند را مهار می‌نمایند. سیلدنافی و نیترات‌ها اثر سینرژیکی در شل کردن عضله صاف عروق دارند و ممکن است افت خطرناک فشارخون و کاهش خونرسانی به ارگان‌های حیاتی رخ دهد.

یادآوری: مصرف همزمان نیترات‌ها با سیلدنافیل (ویاگرا) سبب هیپوتانسیون شدید و هیپوپرفیوژن اعضاء حیاتی می‌شود.

توجه: تمام نیترات‌ها از جمله ایزوسور باید دی نیترات موجب تاکی‌کاردی رفلکسی می‌گردند.

توجه: سردرد ضربانی عارضه جانبی نیترات‌ها می‌باشد.

آدرس

آدرس :

خیابان ولیعصر، نرسیده به فاطمی، کوچه پزشک پور، پلاک 12، طبقه سوم

الف) مسئول آموزش

021-42881200  09361700109 09361700751

ب) ارتباط با دانشجویان

021-42881200 09361700751

ج) کارشناس فناوری ارتباط

021-42881200  09361700844  09905700743

د) واحد پشتیبانی

09905700650

ر) واحد زبان

09201700150

نماد اعتماد و ساماندهی

logo-samandehi

دسترسی سریع